ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΑΝΤΙΘΕΤΟΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗ

-ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΥ-

Ως τον Δ΄ αιώνα, την κωνσταντινική εποχή, ο χριστιανισμός αποτελούσε κίνημα ειρήνης, δικαιοσύνης και ανθρωπισμού που καταδίκαζε κάθε μορφή βίας, καταριόταν τον πόλεμο και απαγόρευε τη στράτευση και οπλοχρησία των πιστών. Τα όπλα, στους τρεις πρώτους χριστιανικούς αιώνες, είχαν μεταφυσική έννοια. Δεν αποτελούσαν όργανα θανάτου. Στην Καινή Διαθήκη γίνεται αναφορά στην μάχαιρα του πνεύματος, στην ασπίδα της πίστεως, στο κράνος της σωτηρίας, στο βέλος του πονηρού, στην πανοπλία του Θεού ( Εφεσ. 6:13-18). Οι χριστιανοί της προκωνσταντινικής εποχής δεν δέχονταν να στρατευθούν. «Τα όπλα μας», έλεγαν, «είναι πνευματικά και όχι υλικά» (Β’ Κορινθ. 10: 3-4). «Δεν δέχομαι να στρατευθώ, δεν μπορώ να κάνω κακό, είμαι χριστιανός». Ο φονιάς είναι πρόσωπο μισητό, αποδιοπομπαίο. Ακόμα και στη Σύνοδο της Ελβίρας (335 μ.Χ.) αποφασίζεται ο εξοβελισμός από την Εκκλησία, του χριστιανού που αφαιρεί ανθρώπινη ζωή. Στον εγκληματία απαγορεύεται η θεία μετάληψη.

΄Ολοι ανεξαιρέτως οι πατέρες της Εκκλησίας των τριών πρώτων χριστιανικών αιώνων είχαν ταχθεί ανοιχτά εναντίον του πολέμου και κάθε μορφής βίας. Κατά τον Τερτυλλιανό το επάγγελμα του στρατιωτικού είναι ασυμβίβαστο με την ιδιότητα του χριστιανού. Αλλά και με την υποταγή στους μονάρχες. “Είναι αδύνατο να υπηρετεί κανείς και τον Χριστό και τον ηγεμόνα” (Περί ειδωλολατρείας 17,3). Ο Κλήμης Αλεξανδρείας καταδικάζει ακόμα και τη στρατιωτική μουσική… Ο Ρωμαίος επίσκοπος Ιππόλυτος, είχε ταχθεί και εναντίον του κυνηγίου. «Να σταματήσει», έγραφε, «η εξόντωση του ζωικού βασιλείου». Εναντίον του πολέμου και της βίας αγωνίζονταν και οι πατέρες της Εκκλησίας Ωριγένης, Ιουστίνος, Αθηναγόρας, Τατιανός, Αρνόβιος κ.ά.

Αλλά στις πρώτες δεκαετίες του Δ΄αι., από τη μια στιγμή στην άλλη, το χριστιανικό ιερατείο, σύμμαχος πια και συνεταίρος του Κωνσταντίνου και ουσιαστικά εξαρτημένο και υποτελές, εγκαταλείπει, με τα γνωστά ανταλλάγματα και προνόμια, την ειρηνιστική θεολογία, την ιδεολογία της αδελφοσύνης και του σεβασμού της ανθρώπινης ζωής και γίνεται πολεμοχαρές! Εγκωμιάζει τους πολεμικούς θριάμβους του Κωνσταντίνου. Οι επίσκοποι συμμετέχουν στις εκστρατείες. Σε κάθε 100 στρατιώτες αντιστοιχούσε ένας ιερέας. Ο κλήρος, εξασφαλίζοντας πλούσιο μερίδιο από τα λάφυρα, θα απαρνηθεί τον πυρήνα της χριστιανικής διδασκαλίας, την αλληλεγγύη και τα ανθρώπινα ιδεώδη. Η διαφθορά της αυτοκρατορικής εξουσίας μεταδίδεται και στην Εκκλησία!

Κι ενώ επί τρεις αιώνες οι πατέρες της Εκκλησίας καταδίκαζαν την οπλοφορία, τη στράτευση και τους πολέμους, οι επίσκοποι – υποτελείς και υμνωδοί του Κωνσταντίνου – κηρύσσουν τη στρατιωτική πειθαρχία. Το 314 μ.Χ., στη Σύνοδο της Αρελάτης, αποφασίζεται ο αφορισμός των λιποτακτών. … Η Εκκλησία δικαιώνει και εξυμνεί τις κατακτητικές εκστρατείες του Κωνσταντίνου και ευλογεί τους εμφύλιους πολέμους και την ανθρωποσφαγή.

…΄Υστερα από τη Σύνοδο της Αρελάτης απαγορεύτηκε με ειδικό διάταγμα η στρατολογία μη χριστιανών. Η μαζική σφαγή των εχθρών ανήκει στη χριστιανική δικαιοδοσία! ΄Ενας σύγχρονος Γερμανός θεολόγος σχολιάζει τον εμβολιασμό του κλήρου από τον Κωνσταντίνο με την ιδεολογία της βίας και του αίματος: “Η Εκκλησία ουρλιάζει μαζί με τους λύκους. Από εκείνη την εποχή είναι συνένοχη για εκατομμύρια φονικά”.

Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς προσαρμόζονται, ο ένας μετά τον άλλο, σ’ αυτόν τον αποτρόπαιο ευτελισμό της χριστιανικής ιδεολογίας. Ο Θεοδώρητος Κύρου, ακολουθώντας τα προπαγανδιστικά συνθήματα του Ευσεβίου, γράφει: “Τα ιστορικά γεγονότα μας διδάσκουν ότι ο πόλεμος είναι πιο ωφέλιμος από την ειρήνη!” (Εκκλησιαστική Ιστορία 1.2, 5.41)…

Ο επίσκοπος Αμβρόσιος διακηρύσσει: “Πηγαίνουμε στη μάχη εν ονόματι του Χριστού”. Και υμνεί τη γενναιότητα των πολεμιστών που χάνονται στους εμφύλιους και κατακτητικούς πολέμους… Ακολουθεί ο άγιος Αθανάσιος: “Ο φόνος είναι κακό, αλλά όταν σκοτώνεις έναν αντίπαλο στον πόλεμο είναι νόμιμο και ένδοξο”!

Οι περισσότεροι πατέρες της Εκκλησίας εγκολπώνονται τη στρατηγική της κωνσταντινικής απολυταρχίας και συναγωνίζονται σε πολεμοχαρή κηρύγματα την κοσμική εξουσία, αποκηρύσσοντας και καταδικάζοντας την αντιμιλιταριστική και ανθρωπιστική ιδεολογία των τριών πρώτων χριστιανικών αιώνων. Δεν εκφράζει πια απέχθεια η Εκκλησία για τον στρατιωτικό βίο και τους πολέμους.

Η εξάρτηση και η υποταγή του κλήρου στην εξουσιαστική μεγαλομανία του Κωνσταντίνου και η διαφθορά των επισκόπων, με τις οικονομικές παροχές και την εκχώρηση προνομίων, οδήγησαν στη φαλκίδευση της χριστιανικής διδασκαλίας και άνοιξαν τον δρόμο στον τυχοδιωκτισμό και την απάτη. Πρότυπο ο ίδιος ο Κωνσταντίνος που χωρίς να είναι χριστιανός εξαγοράζει το ιερατείο μεταβάλλοντάς το σε τυφλό όργανο και υμνωδό. ΄Ολοι γνωρίζουν το διπλό καιροσκοπικό και ανήθικο παιχνίδι και ακολουθούν το παράδειγμά του.

Στους προκωνσταντινικούς αιώνες η Εκκλησία υπήρξε αντιμιλιταριστική και αντίθετη στη στράτευση … Οι πατέρες της Εκκλησίας απέρριπταν το στρατιωτικό επάγγελμα επειδή δεν συμβιβαζόταν με τη διδασκαλία της αγάπης και της αδελφοσύνης που αποτελούσαν τον πυρήνα της ευαγγελικής ιδεολογίας, “Αγαπήσεις τον πλησίον σου ως εαυτόν” (Ματθ. 22:39). Αυτή η ιδεολογία είχε διεθνοποιήσει το νόημα της αγάπης δίνοντάς του διαφυλετικό χαρακτήρα, όπως προκύπτει από την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη (Λουκάς 10: 30-37)… Και για τους Εβραίους, οι Σαμαρείτες ήταν τα πιο μισητά πρόσωπα.

Η ευαγγελική διδασκαλία προχωρούσε ως τη συναισθηματική προσέγγιση των εχθρών – “αγαπάτε τούς εχθρούς υμών, ευλογείτε τούς καταρωμένους υμάς, καλώς ποιείτε τούς μισούντας υμάς και προσεύχεσθε υπέρ των διωκώντων υμάς” (Ματθ. 5: 43-45) …

Η χριστιανική διδασκαλία καταδίκαζε τη χρήση βίας, τα όπλα, το φονικό, τον πόλεμο. Ο ίδιος ο Ιησούς οργίσθηκε όταν ο Πέτρος, τη στιγμή της σύλληψής του “απέσπασε την μάχαιραν και πατάξας τον δούλον του αρχιερέως αφείλεν αυτού το ωτίον”, λέγοντας : Βάλε το μαχαίρι στη θήκη του (Ματθ. 26: 47-53)…

Κατά τον απόστολο Παύλο η αγάπη είναι το βασικό στοιχείο των ανθρωπίνων σχέσεων, όχι μόνο στη χριστιανική κοινότητα αλλά και σε οικουμενική κλίμακα – “επί πάσι δε τούτοις την αγάπην ήτις εστί σύνδεσμος της τελειότητος” (Κολ. 3:14) …

Οι αποστολικοί συγγραφείς καταδικάζουν το μίσος και την αιματοχυσία (Ρωμ. 3: 15-17). Ο χριστιανός, γράφει ο Ιωάννης, δεν πρέπει να μοιάσει του Κάιν που “έσφαξε τον αδελφόν αυτού” (Α’ Ιωάν. 3: 12). Επικροτεί ο Πέτρος: Χρέος του χριστιανού είναι να κάνει το καλό και να επιζητεί την ειρήνη – “εκκλινάτω του κακού και ποιησάτω αγαθόν, ζητησάτω ειρήνην” (Α’ Πέτρου 3: 11). Η αγάπη πρέπει να επισφραγίζει τον καθημερινό βίο, όχι με λόγια αλλά με εμφανείς συγκεκριμένες πράξεις (Α’ Ιωάννου 3: 18). Η αγάπη είναι ολότελα ξένη προς την εξουσιαστική δύναμη και τη βία (Ρωμαίους 12: 20) … Η ευαγγελική αγάπη είναι ασυμβίβαστη με την αφαίρεση ανθρώπινης ζωής… Σύμβολό της η ειρήνη και η αδελφοσύνη – “μακάριοι οι ειρηνοποιοί ότι υιοί θεού κληθήσονται” (Ματθ. 5: 9).

Ο Ιησούς αρνήθηκε να ηγηθεί ένοπλου ξεσηκωμού εναντίον των Ρωμαίων τυρράνων, να γίνει πολιτικός μεσσίας, όπως επιθυμούσαν οι σύγχρονοι Ιουδαίοι και οι Ζηλωτές. Δεν συμβιβάζοταν ο ειρηνιστικός του οραματισμός του με την εξουσία…

Χρέος των χριστιανών να συμβιώνουν με ειρήνη με τους συνανθρώπους τους και να αποστρέφονται την εκδικητική ανταπόδοση – “μη εαυτούς εκδικούντες, αγαπητοί, αλλά δότε τόπον της οργής” (Ρωμ. 12: 19). Και πώς θα αντιμετωπίσουν οι πιστοί την καταπίεση, τις βαναυσότητες της εξουσίας, τις αξιώσεις που αντιστρατεύονται στη χριστιανική ηθική; Με την παθητική αντίσταση, με την φυσική εχθρότητα που προκαλεί η εύλογη αγανάκτηση…

Στους τρεις πρώτους χριστιανικούς αιώνες οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες συγκροτούσαν τις λεγεώνες με εθελοντική αποκλειστικά (μισθοφορική) στρατολογία. ΄Ετσι οι πιστοί της νέας θρησκείας δεν αντιμετώπιζαν καταναγκασμό για στρατιωτική θητεία…

Το 170 μ.Χ. ο φιλόσοφος Κέλσος ονειδίζει την άρνηση των χριστιανών να υπηρετούν τον αυτοκράτορα αναλαμβάνοντας υπηρεσία στον κρατικό μηχανισμό και στον στρατό… Αποκαλεί τους χριστιανούς κοινωνικά παράσιτα που δεν εκτελούν τις υποχρεώσεις τους στο καθεστώς της pax romana υπηρετώντας τον αυτοκράτορα με συμμετοχή στις δημόσιες υπηρεσίες και στις λεγεώνες. Κατά τον Τερτυλλιανό, οι χριστιανοί πρέπει να πληρώνουν φόρους, να υποτάσσονται στον αυτοκράτορα και να τον τιμούν, αλλά να παραμένουν σταθεροί στην πίστη τους. Ο Ιππόλυτος Ρώμης διδάσκει ότι οι χριστιανοί πρέπει να προτιμούν τον θάνατο παρά να ενδίδουν στις αυτοκρατορικές εντολές παραβιάζοντας τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους. Η σφαγή και οι αγριότητες που προϋποθέτουν ειδική εκπαίδευση του στρατιώτη δεν συμβιβάζονται με τη χριστιανική ηθική … Ο Τερτυλλιανός … συμβούλευε τους στρατιώτες να προτιμούν τη λιποταξία για ν’ αποφύγουν τις αμαρτωλές πράξεις που θα τους οδηγούσε η θέση τους μέσα στο στρατό – τη βία και την ανθρωποκτονία – και να προτιμούν τον μαρτυρικό θάνατο σε περίπτωση αντίστασης ή ενοχής …

Αυτή η αντίσταση κατά της ρωμαϊκής εξουσίας και των βαρβαροτήτων της δεν σημαίνει ότι οι χριστιανοί των τριών πρώτων αιώνων ήταν ανατρεπτικά και αντικοινωνικά στοιχεία. Αντίθετα ήταν υποδειγματικοί πολίτες. Κατά τούς πατέρες της Εκκλησίας της προκωνσταντινικής εποχής, οι χριστιανοί πολίτες πλήρωναν κανονικά τους φόρους τους, ήταν φιλήσυχοι και ευπρεπείς στις συναλλαγές τους και δεν ενοχλούσαν ποτέ τις Αρχές με παραβιάσεις των νόμων και εγκληματικές πράξεις. «Γιατί, λοιπόν», ερωτά ο Ωριγένης, «στρέφεται η αυτοκρατορική εξουσία εναντίον των χριστιανών αφού αυτοί οι πολίτες καταδικάζουν την βία ;» Οι χριστιανοί είναι “υιοί της ειρήνης”, “το ειρηνικόν γένος” που εφαρμόζει την προφητεία του Ησαία 2: 3-4 “και συγκόψουσι τας μαχαίρας αυτών εις άροτρα και τας ζιβύνας αυτών εις δρέπανα και ου μη λήψονται έθνος επί έθνος μάχαιραν και ου μη μάθωσιν έτι πολεμείν” (Ιουστίνου Μάρτυρος, Απολογία 39,1).

Κατά τον Ωριγένη οι χριστιανοί πρέπει να κρατηθούν μακριά από τα πεδία των μαχών και να μη πολεμούν για τον αυτοκράτορα. Χρέος τους να διατηρήσουν τα χέρια τους αμόλυντα από ανθρώπινο αίμα. Μπορούν να στρατευθούν συγκροτώντας μια στρατιά ευσέβειας που θα αγωνίζεται υπέρ της ειρήνης και της αλληλεγγύης. Αυτό σημαίνει ότι οι χριστιανοί είναι οι καλύτεροι πατριώτες.

Αν κάποιος κατηχούμενος στον χριστιανισμό ή πιστός, γράφει ο Ιππόλυτος, επιθυμεί να γίνει στρατιωτικός πρέπει να αποπέμπεται από την κοινότητα …

Αναφέρονται περιπτώσεις βασανισμού και αποκεφαλισμού χριστιανών στρατιωτικών που αρνήθηκαν να ορκισθούν πίστη στον αυτοκράτορα. Ο χριστιανός εκατόνταρχος Μάρκελλος δεν δέχτηκε το 298 μ.Χ., να παραμείνει στο στράτευμα και να υπηρετεί τον ηγεμόνα: “Παραιτούμαι από τον στρατό και πετάω το σπαθί μου γιατί δεν ταιριάζει σε χριστιανό να αδικεί τους ανθρώπους”. Αμέσως αποκεφαλίσθηκε. Τα παιδιά των στρατιωτών υποχρεώνονταν να ακολουθήσουν το πατρικό επάγγελμα. Αλλά ο Mαξιμιλλιανός Βίκτωρ, 21 χρονών, όταν οδηγήθηκε στο στρατόπεδο, είπε στον ανθύπατο: “Δεν μπορώ να υπηρετήσω. Δεν μπορώ να κάνω κακό – Non possum male facere. Είμαι χριστιανός!” “Ποιός σού’ βαλε αυτή την ιδέα στο μυαλό;” ρώτησε έξαλλος ο διοικητής. “Η συνείδησή μου”, απάντησε ο νέος. Και αυθωρεί ο Ρωμαίος ανθύπατος πρόσταξε να αποκεφαλιστεί.

Από αυτές τις μαρτυρίες προκύπτει ότι η Εκκλησία της προκωνσταντινικής εποχής υπερασπιζόταν ανυποχώρητη τη χριστιανική ιδεολογία και αγωνιζόταν με σθένος κατά του μιλιταρισμού και της αυταρχικής εξουσίας. Οι πατέρες της Εκκλησίας διακηρύσσουν την προσήλωσή τους στην ειρήνη, καταδικάζουν ευθαρσώς τον πόλεμο και θεωρούν το ξίφος ασυμβίβαστο με τη διδασκαλία του Ιησού. ..

Ως τις τελευταίες δεκαετίες του Β΄ αι. δεν υπήρχαν χριστιανοί στον ρωμαϊκό στρατό. Θα ενταχθούν στις λεγεώνες μετά το διάταγμα περί ανεξιθρησκείας του 260 μ.Χ. και την ειρηνική περίοδο που ακολούθησε. Με αποκλειστικό σκοπό την προσφορά υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο σε περιπτώσεις δημόσιου κινδύνου – πυρκαγιές, σεισμοί, πλημμύρες, λοιμοί κ.λπ.

Με την μονοκρατορία του Κωνσταντίνου – ύστερα από πολυαίμακτους εμφύλιους πολέμους, γενοκτονίες και άλλες βαρβαρότητες – τερματίζεται οριστικά η ειρηνιστική, φιλελεύθερη και αντιεξουσιαστική εποχή του χριστιανισμού. Η αυθεντική διδασκαλία του Ιησού διαστρεβλώνεται, ο ανθρωπιστικός χαρακτήρας της νέας θρησκείας, το πνεύμα της αλληλεγγύης και της αδελφοσύνης ναυαγούν οικτρά.

Το χριστιανικό ιερατείο διαφθείρεται από τον Κωνσταντίνο, αποκτά μερίδιο από την αυτοκρατορική εξουσία και απαρνείται την αντιπολεμική παράδοση τριών αιώνων, την ανιδιοτέλεια και τον αλληλοσεβασμό. Η Εκκλησία γίνεται συνεταίρος του κράτους και ο κλήρος αναδεικνύεται προνομιούχα τάξη της κωνσταντινικής απολυταρχίας. Από τον Δ’ αιώνα οι πατέρες της Εκκλησίας επιχειρούν συμφιλίωση του ρωμαϊκού μιλιταρισμού με τις ευαγγελικές αρχές, πλαστογραφώντας ανενδοίαστοι τη χριστιανική ιδεολογία. Επινοούν μια ευτελή επιχειρηματολογία, έναν πανούργο κώδικα που εξοικειώνει τη χριστιανική ηθική με τον πόλεμο και τη βαρβαρότητα …

Η Εκκλησία μεταμορφώνεται σε κέντρο μιλιταριστικής προπαγάνδας και επινοεί τη θεωρία της “χριστιανικής αυτοκρατορίας”.

Απόσπασμα από το βιβλίο του ιστορικού Κ. Σιμόπουλου, “Ο ΜΥΘΟΣ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ”, σελ. 293-302. Ο τίτλος του άρθρου μπήκε από τον “Ερευνητή της Αλήθειας” όταν δημοσιεύτηκε στο τεύχος 7, Ιούνιος -Αύγουστος 1999.

One thought on “ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΑΝΤΙΘΕΤΟΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗ

  1. Αγαπητε Κε. Σιμοπουλε,
    Ας μου επιτραπεί να παραθέσω την απαντηση που εγραψα σ ενα αδελφο εις Χριστο που πολυ εκτιμώ που χρησιμοποίησε το δικο σας άρθρο σας για να υποστηριξει οτι ο Πολεμος εστω κι ο αμυντικος ειναι αντιθετος με το Χριστιανικο πνευμα.

    Μα αγαπητέ Χ.. Χ .. ποιος μίλησε για πολεμο εναντίον γειτονικής χώρας λογο εθνικιστικού τυφλού πάθους, όπως η Γερμανία με την Ιταλία και Ιαπωνία, εναντίων των γειτονικών χορών τους για να τις υποδουλώσουν.
    Μήπως καλε μου φιλε αντιχριστιανικά πολέμησαν τον εισβολέα, τα ευρωπαϊκά κράτη, και αντιχριστιανικό ήταν το ΟΧΙ του Μεταξά και η εμπράκτως άμυνα της πατρίδας μας?
    Κατα την θεολογία που παραθέτεις κακώς και αντιχριστιανικά κατοχυρώνουν την Πατρίδα τους οι Ισραηλινοί, και αναμφισβητήτως πολεμικό ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ εκφράζει ο ΘΕΟΣ μας σ´ αυτούς που μας πείραξαν..<και θα βάλει τους ενάντιους στο ΠΑΤΗΤΗΡΙ του θυμού του….και θα βγει αίμα ( που θα προερχεται απο την δικη του ΟΧΙ τόσο ειρηνική διαθεση , ομως ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΔΙΚΑΙΗ !!!) τόσο που θα φτάνει τα χαλινάρια των αλόγων! (Αποκάλυψη 14:7-11,14:19-20)
    Είναι δυνατόν εμείς που λέμε ότι έχουμε λάβει ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ και κρίση, ωστε να μην συντρέχει ο λόγος να πηγαίνουμε για τις διάφορες μας στους δικαστές της πολιτείας, να είμαστε τόσο αντιφατικοί που εάν ο γείτονας μου Παρκάρει στην θέση του πάρκινγκ μου, να τον βρίσω, να του επιτεθώ, η πείραξε την γυναικα μου, αλλα οταν ο ΓΕΙΤΩΝΙΚΗ Χώρα θέλει να καταπατήσει τα πάτρια εδάφη μας , τα σπίτια μας, να παρει τα δικά μας πλούτη που μας έδωσε ο Κυριος την γη μας, να σκοτώσει τα παιδιά μας, εμείς να μην αμυνθούμε???
    Εάν μια μερίδα αδελφών συμπλέουν με τους Μάρτυρες του Ιεχωβά (που ΔΕΝ είναι Χριστιανοί) και δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν και την ζωή τους για να υπερασπιστούν τον άμαχο πληθυσμό, δοξολογώ τον Κυριο για τους ορθόδοξους αδελφούς μου όπως τον Ρ.Χ, την Μ.Φ τον N.V τον Κ.Α και τους χιλιάδες Ευαγγελικούς αδελφούς μου, όπως τον Ποιμένα μου στον Καναδά George Anastasiades και όλους τους καλα στερεωμένους στην αλήθεια Ευαγγελικούς που ΚΑΝΕΝΑΣ δεν είχε τέτοιες αντιλήψεις, μα ούτε και ο εξαίρετος αφιερωμένος στον Κυριο δάσκαλος, Ποιμένας μου, και με προφητική χάρη ευαγγελιστής αδελφός εν Χριστό M.Σ.
    Αλίμονο και τρισαλίμονο, αν προσεύχομαι για τους αρρώστους συγγενείς και φιλους και ΔΕΝ Προσεύχομαι για την ασφάλεια της Πατρίδας μου οταν απειλείται, η αν είχα το σθένος και την δύναμη να μην πήγαινα να υπηρετήσω εν ώρα ανάγκης.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *