ΕΝΑΣ ΠΙΣΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑΣ:

G.W.Leibniz / Γ. Λάϊμπνιτς

Διάσημος Γερμανός μαθηματικός και φιλόσο­φος (1646-1716). Ανακάλυψε ανεξάρτητα από τον Ι. Νεύτω­να τον απειροστικό λογισμό. Σε ηλικία 15 χρονών είχε μελετήσει τον Βάκωνα, τον Κέπλερ και άλλους μεγάλους. Σε ηλικία 19 ετών έγραψε πρωτότυπη μελέτη περί της εφαρμογής της μαθηματικής μεθόδου στη φιλοσοφία. Τελειοποίησε την αριθμομηχανή του Πασκάλ και έλυσε πολλά προβλήματα της γεωμετρίας και μηχανικής.

Πολυσχιδής, ασχολήθηκε με τη νομική,   την ιστορία, τη φιλοσοφία και τη θεολογία. Εργάσθηκε για την ένωση των Εκκλησιών, και εισήγαγε στη μεταφυσική τη λεγόμενη Μοναδολογία.

Σπουδαίο έργο του, το "Δοκίμιον Θεοδικίας περί της αγαθότητας του Θεού, της ελευθερίας του ανθρώπου και της προέλευσης του κακού" (1710).

Θεωρήθηκε ως ο πολυμαθέστερος μετά τον Αριστοτέλη. Γνωστό επίσης είναι και το περί­φημο τρίλημμά του, που παραθέτουμε πρώτο κατά σειρά από την επιλογή των λόγων του, καθώς και ο αφορισμός του "numerodeusimparigaudet" (= ο Θεός ευχαριστιέται με τους περιττούς αριθμούς) εκφράζοντας έτσι, την άποψη ότι ο κόσμος των μαθηματικών είναι προϊόν της δημιουργίας του Θεού. Σταχυολογήματα από τα έργα του:

  • Ο κόσμος που υπάρχει είναι ο άριστος των δυνατών κόσμων. Εάν ο κόσμος δεν ήταν άριστος, τούτο θα σήμαινε ότι ο Θεός ή δεν γνώριζε να τον κάνει άριστο, ή δεν ή­θελε, ή δεν μπορούσε. Αλλ’ ο Θεός ως παντογνώστης γνώριζε, ως πανάγαθος ήθελε και ως παντοδύναμος μπορούσε. Άρα ο κόσμος είναι ο άριστος των δυνατών κό­σμων.

  • Μία αλήθεια δε θα μπορούσε να είναι ποτέ αντίθετη με τη λογική. Δεν υπάρχουν λό­γοι κατά της πίστης.

  • Αν η γεωμετρία αντιτίθονταν στα πάθη μας, δεν θα έλειπαν οι άνθρωποι που θ' αμφισβητούσαν τη θετικότητα των απο­δείξεων της!

  • Ο Ιησούς Χριστός αποκάλυψε στους αν­θρώπους το μυστήριο και τους θαυμα­στούς νόμους της Βασιλείας των Ουρανών και το μέγεθος της υπέρτατης ευτυχίας που ο Θεός προετοιμάζει γι' αυτούς που τον αγαπούν. Οι αρχαίοι φιλόσοφοι γνώρισαν πολύ λίγο αυτές τις σημαντικές αλήθειες. Μόνον ο Ιησούς Χριστός τις έχει εκφράσει με θεϊκή ωραιότητα και με έναν τρόπο τό­σο σαφή και τόσο οικείο που τις κατάλα­βαν και τα πιο απαίδευτα πνεύματα. Έτσι το Ευαγγέλιο του, άλλαξε τελείως την όψη των ανθρωπίνων πραγμάτων.

  • Ο Ιησούς Χριστός θείος ιδρυτής της καθα­ρότερης και φωτισμένης θρησκείας... θέ­λησε να μην είναι η θεότητα το αντικείμενο μόνο του φόβου και του σεβασμού μας, αλλ' ακόμη της αγάπης μας και της στοργής μας. Κατ' αυτόν τον τρόπο έκαμε τους ανθρώπους ευτυχείς εκ των προτέρων και τους έδινε εδώ στη γη, μια πρόγνωση της μέλλουσας μακαριότητας. Διότι δεν υπάρ­χει τίποτα τόσο ευχάριστο όσο το να αγαπά κανείς κάτι το οποίο είναι άξιο αγάπης... Αγάπη είναι η ψυχική διάθεση, που μας κάνει να βρίσκουμε ευχαρίστηση στις τελειότητες εκείνου που αγαπάμε. Δεν υπάρχει δε, τίποτε τελειότερο από τον Θεό, τίποτε πλέον αξιαγάπητο. Για να τον αγαπήσεις, αρκεί ν' ατενίσεις την τελειότητα του: πράγμα εύκολο, διότι βρίσκουμε μέσα μας τις δικές του ιδέες... Είναι ένας ωκεανός, από τον οποίο δεν έχουμε πάρει παρά σταγόνες. Υπάρχει μέσα μας κάποια δύναμη, κάποια γνώση, κάποια αγαθότητα· αλλ' αυτές υπάρχουν ολόκληρες μέσα στο Θεό. Η τάξη, οι αναλογίες, η αρμονία, μας ενθουσιάζουν· δείγματα τους είναι η ζωγραφική και η μουσική. Ο Θεός είναι όλη η τάξη, τηρεί την ακρίβεια των αναλογιών, κάνει την παγκόσμια αρμονία· "όλη η ωραιότητα του είναι μια έκχυση των ακτινών του".

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ. ΤΣΙΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ