Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΓΕΝΕΣΗΣ: ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ;

Εδώ και έναν αιώνα ο Κάρολος Δαρβίνος ανέπτυξε μία εναλλακτική θεωρία για τη βιβλική περιγραφή της δημιουργίας. Την ίδια περίπου εποχή, ο Κάρλ Μαρξ χρησιμοποίησε τη θεωρία του υλισμού, η οποία δίδασκε ότι η ύλη πάντοτε υπήρχε και δεν χρειάζεται Δημιουργό. Αυτή η θεωρία εφοδίασε τους οπαδούς του με μία εναλλακτική πίστη αντί της πίστης στον Θεό. Έπειτα, η φιλολογική κριτική εστίασε το βλέμμα της πάνω στη Βίβλο και σιγά-σιγά άρχισε την προσπάθεια της διάσπασής της. Οι κριτικοί των Γραφών ισχυρίζονταν ότι η Βίβλος είναι γεμάτη με μύθους και είναι πολύ νεότερης προέλευσης απότι η ίδια ισχυρίζεται.

Όπως ένας λόγιος εξηγεί, ο άνθρωπος άρχισε να θεωρεί τον εαυτό του, και όχι τον Θεό, κέντρο του σύμπαντος. “Η θεωρία της εξέλιξης είχε σαγηνεύσει τη διανόηση της εποχής εκείνης, και θεωρούνταν ότι προμήθευε το καλύτερο κλειδί για την κατανόηση της ιστορίας καθώς και της φύσης. Η θρησκεία συζητιόταν μόνο από την άποψη των υποκειμενικών της ωφελειών προς τον άνθρωπο. Κάθε πιθανότητα ειδικής αποκάλυψης από έναν προσωπικό Θεό απορριπτόταν, και η θρησκευτική πλευρά του ανθρώπου ερμηνευόταν ως μία φυσική διαδικασία … Κατέληξαν πως η θρησκεία του Ισραήλ πρέπει να είχε αναπτυχθεί με παρόμοιο τρόπο” (A. Noordtzy, Bibliotheca Sacra, Vol. 98-99, σσ. 388-390, 1940-41).

Όταν πρόβαλε ο 20ός αιώνας, η παλίρροια της κριτικής διέβρωσε την πίστη στην κυριολεκτική αλήθεια των βιβλικών περιγραφών. Μετά ήρθε μία σειρά αξιοσημείωτων αρχαιολογικών ανακαλύψεων. Η αρχαιολογία ξεκίνησε τον 19ο αιώνα αλλά έφτασε σε πλήρη ισχύ στον 20ό αιώνα. Οι κριτικοί της ιστορικής ακρίβειας της Βίβλου ήρθαν αντιμέτωποι με φυσικές αποδείξεις που μαρτυρούσαν την αλήθεια ορισμένων βιβλικών περιγραφών.

Όπως σχολιάζει ο συγγραφέας John Elder, η μελέτη της αρχαιολογίας είχε μεγάλη σχέση με το ότι “έγειρε η ζυγαριά”, στο νου πολλών ανθρώπων, υπέρ της βιβλικής αξιοπιστίας. “Λίγο-λίγο, η μία πόλη μετά την άλλη, ο ένας πολιτισμός μετά τον άλλο, η μία κουλτούρα μετά την άλλη, οι μνήμες των οποίων είχαν καταγραφεί μόνο στη Βίβλο, αποκαταστάθηκαν στις κατάλληλες θέσεις τους μέσα στην αρχαία ιστορία, μέσω των μελετών των αρχαιολόγων … Πουθενά η αρχαιολογία δεν έχει αρνηθεί τη Βίβλο ως ιστορία” (Prophets, Idols and Diggers, 1960, σ. 16).

Σ’ αυτό το άρθρο θα δούμε μερικές από τις πιο εκπληκτικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων και θα δείξουμε πως οι φυσικές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν πλευρές της βιβλικής καταγραφής.

Όταν ο Λουκάς έγραψε το Ευαγγέλιο που φέρνει το όνομά του, προσεκτικά παρέθεσε τις μαρτυρίες χάριν της ιστορικότητας του Ιησού Χριστού και των θαυμάτων του, περιλαμβανόμενης της ανάστασής του. Ήθελε η περιγραφή του να ικανοποιεί την εξονυχιστική έρευνα εκείνων που αμφέβαλλαν. Ο Λουκάς είπε ότι ήθελε να γράψει μία ακριβή περιγραφή (Λουκας 1:1-4) έτσι ώστε οι αναγνώστες του να μπορούσαν “να γνωρίζουν την βεβαιότητα των όσων είχαν διδαχτεί“. Μετά, ο Λουκάς προχωράει στην περιγραφή του προσθέτοντας ιστορικές αναφορές, αναφέροντας για παράδειγμα, τους σύγχρονους κυβερνήτες της Ιουδαίας και τον Ρωμαίο αυτοκράτορα (1:5, 2:1).

Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των αρχαιολογικών ανακαλύψεων, δεν μπορούμε να εξετάσουμε εδώ όλα τα ευρήματα. Θα συζητήσουμε, ωστόσο, μερικά από τα κυριότερα ευρήματα τα οποία επιβεβαιώνουν τμήματα του βιβλικού αρχείου της Γένεσης.

Η Σφραγίδα του Πειρασμού

Οι σφραγίδες χρησιμοποιούσαν μερικές από τις αρχαιότερες μορφές γραφής. Χρησίμευαν για να πιστοποιούν έγγραφα, να δείχνουν εξουσία και, περιστασιακά, ως φυλαχτά. Οι αρχαιότερες σφραγίδες φτιάχνονταν από πηλό πάνω στον οποίο χαράζονταν σχήματα ή γράμματα, και με τον καιρό σκλήραιναν ή ψήνονταν στη φωτιά όταν καιγόταν μία πόλη. Εφόσον είναι φτιαγμένες από πηλό, μπόρεσαν να επιβιώσουν πολύ περισσότερο από τα αρχεία που είχαν γραφεί πάνω σε πάπυρους ή υφάσματα.

Η χρονολόγηση που έκαναν οι αρχαιολόγοι για μερικές σφραγίδες έχει βρει πως είναι ηλικίας μεγαλύτερης των 5.000 χρόνων. Είναι ανάμεσα στα λίγα υλικά που επέζησαν και τα οποία μας δίνουν μία στερεή εικόνα των πεποιθήσεων των ανθρώπων στην αυγή του πολιτισμού. Έχουν αποκρυπτογραφηθεί σφραγίδες που πιστοποιούν ορισμένες βιβλικές περιγραφές, περιλαμβανόμενων και εκείνων της Γένεσης.

Τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της Γένεσης καλύπτουν την ιστορία της δημιουργίας των ανθρώπων και του πειρασμού που παρακίνησε τον Αδάμ να αμαρτήσει. Ο Θεός είχε δώσει στον Αδάμ ορισμένους νόμους να τηρεί και εξήγησε τις συνέπειες της ανυπακοής. “Και ο ΚΥΡΙΟΣ ο Θεός διέταξε τον άνθρωπο, λέγοντας, ‘από κάθε δέντρο του κήπου μπορείς να τρως, αλλά από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού δεν θα φας, γιατί την ημέρα που θα φας από αυτό θα πεθάνεις σίγουρα” (Γένεση 2:16-17).

Η Γένεση περιγράφει τον πειραστή, τον Σατανά, να επηρεάζει την Εύα και εκείνη με τη σειρά της τον σύζυγό της, τον Αδάμ, στο να παρακούσουν τον Δημιουργό τους. Ο Θεός τους είχε πει ότι αν έτρωγαν από το δέντρο θα πέθαιναν, αλλά το φίδι είπε στην Εύα. “Σίγουρα δεν θα πεθάνετε“. Έτσι η Εύα πήρε από τον καρπό, τον οποίο βρήκε ευχάριστο, και μετά τον πρόσφερε στον συζυγό της, “και αυτός έφαγε” (Γένεση 3:1-6).

Είναι αυτή η περιγραφή ένας μύθος; Πολλοί κριτικοί πιστεύουν αυτό. Ωστόσο η αρχαιολογία έχει ανασκάψει, όχι στη γη του βιβλικού Ισραήλ, αλλά στην τοποθεσία του αρχαιότερου γνωστού πολιτισμού, στη Σουμερία, μία σφραγίδα που περιγράφει αυτήν την ίδια ακολουθία γεγονότων που περιγράφονται στο βιβλίο της Γένεσης. Αυτό το εύρημα, γνωστό ως “Σφραγίδα του Πειρασμού”, βρίσκεται στο Βρεττανικό Μουσείο. Χρονολογείται από την Τρίτη χιλιετία π.Χ., περίπου 5.000 χρόνια πριν από την εποχή μας. Αυτό το χειροτέχνημα δείχνει έναν άνδρα και μία γυναίκα να κυττάζουν ένα δέντρο, και πίσω από τη γυναίκα βρίσκεται ένα φίδι. Και ο άνδρας και η γυναίκα απλώνουν τα χέρια τους προς το δέντρο.

Η περιγραφή του πειρασμού στη Γένεση θεωρούνταν από τους κριτικούς ότι ήταν μία επινόηση των Ιουδαίων συγγραφέων, ωστόσο αυτή η γλαφυρή περιγραφή των γεγονότων που δίνεται στη Γένεση υπήρχε χιλιάδες χρόνια πριν από την εποχή που οι κριτικοί θεωρούν ότι γράφτηκε η Γένεση. Η Σφραγίδα του Πειρασμού, ένα από τα αρχαιότερα αρχεία του ανθρώπινου πολιτισμού που επέζησαν, δείχνει ότι οι αρχαιότεροι άνθρωποι ήξραν τις βασικές λεπτομέρειες της ιστορίας της πτώσης των πρωτόπλαστων, και βέβαια όχι από το γραπτό αρχείο του βιβλίου της Γένεσης.

Η Σφραγίδα του Αδάμ και της Εύας

Μία άλλη Σουμεριανή σφραγίδα, που χρονολογείται γύρω στο 3500 π.Χ., και βρίσκται τώρα στο μουσείο του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας (ΗΠΑ), δείχνει γεγονότα που έλαβαν χώρα αφότου ο άνδρας και η γυναίκα έφαγαν τον απαγορευμένο καρπό. Αυτή η σφραγίδα παριστάνει τις γυμνές μορφές ενός άνδρα και μίας γυναίκας, οι οποίοι, σκυμένοι ταπεινά, οδηγούνται έξω, ακολουθούμενοι από ένα φίδι. Κι αυτή η σφραγίδα λοιπόν παριστάνει την ιστορία της εκδίωξης από τον Κήπο της Εδέμ: “Γι’ αυτό ο ΚΥΡΙΟΣ ο Θεός τον [Αδάμ] έβγαλε από τον κήπο της Εδέμ στη γη από την οποία είχε παρθεί” (Γένεση 3:23).

Είναι δύσκολο να εξηγήσουμε τι κάνουν οι τρεις μορφές, που είναι χαραγμένες πάνω σε μία σφραγίδα η οποία χρονολογείται από τις αρχές της ανθρώπινης ιστορίας, αν το χειροτέχνημα αυτό δεν είναι μία άλλη μορφή της διήγησης της Γένεσης.

Τα Έπη του Κατακλυσμού

Και τα ύδατα υπερίσχυαν υπερβολικά πάνω στη γη και σκεπάστηκαν όλα τα όρη τα ψηλά … και πέθανε κάθε σάρκα που κινούνταν πάνω στη γη” (Γένεση 7:19,21).

Μία από τις πιο αμφισβητούμενες περιγραφές της Βίβλου είναι ο κατακλυσμός της εποχής του Νώε. Εδώ κι έναν αιώνα οι κριτικοί θεωρούσαν τον κατακλυσμό έναν από τους πιο φανταστικούς βιβλικούς μύθους. Ωστόσο, στον αιώνα που ακολούθησε η αρχαιολογική σκαπάνη έχει αποκαλύψει περιγραφές του κατακλυσμού από τους αρχαιότερους πολιτισμούς.

Ένα από τα πιο εκπληκτικά ευρήματα είναι το “Έπος του Γκιλγκαμές”, που βρέθηκε χαραγμένο πάνω σε πήλινες πλάκες από τον Τζωρτζ Σμιθ και μεταφέρθηκε το 1872 στο Βρεττανικό Μουσείο. Οι πλάκες διηγούνται τον Κατακλυσμό από την άποψη των αρχαίων Βαβυλώνιων. Μία παρόμοια περιγραφή βρέθηκε πάνω σε Σουμεριακές πλάκες, οι οποίες είναι τα αρχαιότερα γραπτά κείμενα που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα.

Ποια είναι η πιο αυθεντική περιγραφή του Κατακλυσμού; Αυτό απαντιέται εύκολα. Ο Καθηγητής Gleason Archr παρατηρεί πως οι διαφορές μεταξύ των διηγήσεων του Γκιλγκαμές και της Γένεσης είναι πολύ μεγάλες για να επιτρέψουν στη μία να έχει δανειστεί από την άλλη. “Η καθαρή αντιπαραβολή μεταξύ των καυγατζήδων, άπληστων θεών του Βαβυλωνιακού πάνθεου που οδηγούνται από τα πάθη τους και της μεγαλειώδους αγιότητας του Ιεχωβά είναι πολύ έντονη και σημαντική”, γράφει. “Παρόμοια η πλήρης απιθανότητα μίας κιβωτού μορφής κύβου και ο κατακλυσμός ολόκληρου του κόσμου απλώς από μία βροχή δεκατεσσάρων ημερών [σύμφωνα με το Έπος του Γκιλγκαμές] στέκονται σε αντίθεση με τις διαστάσεις της κιβωτού που είναι σύμφωνες με τους κανόνες ναυπηγικής και με τη βαθμιαία υποχώρηση των υδάτων όπως περιγράφεται στο Βιβλικό αρχείο” (A Survey of Old Testament Introduction, 1974, σ. 211).

Είναι ξεκάθαρο ότι το Έπος του Γκιλγκαμές περιγράφει τα αρχικά γεγονότα του Κατακλυσμού με πολλές όμως αλλοιώσεις.

Αυτές οι αρχαίες πλάκες δεν είναι καθόλου η μόνη εξωβιβλική αναφορά που υπάρχει σχετικά με τον Κατακλυσμό. Ένας τολμηρός ιστορικός, ο Aaron Smith, λέγεται ότι υπομονετικά καταμέτρησε όλες τις αφηγήσεις τις σχετικές με τον Κατακλυσμό: συνάντησε περίπου 80.000 έργα σε 72 γλώσσες (Werner Keller, The Bible as History, 1980, σ. 38).

Σίγουρα αν ο Κατακλυσμός του Νώε ήταν ένα απλό τοπικό γεγονός που επηρέασε τους ανθρώπους μίας περιορισμένης γεωγραφικής περιοχής, η επίδρασή του δεν θα είχε χαραχτεί ανεξίτηλα στη μνήμη τόσο πολλών απομακρυσμένων λαών.

Ένας ιστορικός παρατηρεί: “Οι Σουμέριοι, οι Βαβυλώνιοι και οι Ασσύριοι της Μεσοποταμίας θα ήταν αναμενόμενο να έχουν μία παρόμοια παράδοση με εκείνη των Εβραίων, αφού ζούσαν τόσο κοντά στην υποτιθέμενη θέση του προκατακλυσμιαίου πολιτισμού … Αλλά τι μπορούμε να πούμε για το θρύλο του Μανού που διατηρήθηκε στους Ινδουιστές … ή για τον Φα-χε στους Κινέζους … ή για τον Νου-ου στους κατοίκους της Χαβάηςž ή για τον Τέζπι στους Ινδιάνους του Μεξικού; … Όλοι αυτοί συμφωνούν πως όλο το ανθρώπινο γένος καταστράφηκε από μία μεγάλη πλημμύρα (που παρουσιάζεται συνήθως ως παγκόσμια) και η οποία ήταν αποτέλεσμα της θεϊκής δυσαρέσκειας απέναντι στην ανθρώπινη αμαρτία, και πως μόνο ένας άνθρωπος με την οικογένειά του ή πολλοί λίγοι φίλοι επέζησαν της καταστροφής χρησιμοποιώντας ένα καράβι ή μία σχεδία ή ένα μεγάλο κανό, κάποιου είδους πλεούμενο” (Archer, σ. 209).

Ο Πύργος της Βαβέλ

Και είπε ο ένας προς τον άλλο, ‘Ελάτε ας κάνουμε πλίνθους, και ας τις ψήσουμε σε φωτιά’ž και χρησίμευσε σ’ αυτούς η μεν πλίνθος αντί πέτρας, η δε άσφαλτος αντί πηλού. Και είπαν, ‘Ελάτε, ας οικοδομήσουμε στους εαυτούς μας πόλη και πύργο, του οποίου η κορυφή να φτάνει μέχρι τον ουρανό ...’ ” (Γένεση 11:3-4).

Πολλοί από μας έχουν ακούσει για τον Πύργο της Βαβέλ, αλλά λίγοι γνωρίζουν σχετικά με τις δυνατές μαρτυρίες που υπάρχουν πίσω από τη διήγηση της Βίβλου.

Εκσκαφές στο Ιράκ στην αρχή αυτού του αιώνα αποκάλυψαν πως υπήρχε κάποτε στη Βαβυλώνα ένας τεράστιος πύργος. Ο Werner Keller γράφει: “Το 1899 η Γερμανική Ανατολική Εταιρεία έστειλε μία μεγάλη αποστολή υπό την καθοδήγηση του Αρχιτέκτονα Καθηγητή Robert Koldewey, να εξετάσει τον διάσημο ερειπωμένο γήλοφο Μπαμπίλ στον Ευφράτη. Οι εκσκαφές, όπως αποδείχτηκε, πήραν περισσότερο χρόνο από οπουδήποτε αλλού. Σε δεκαοχτώ χρόνια η πιο διάσημη μητρόπολη του αρχαίου κόσμου, η βασιλική έδρα του Ναβουχοδονόσορ, ήρθε στο φως, και ταυτόχρονα, ένα από τα Επτά Θαύματα του Κόσμου, οι ‘Κρεμαστοί Κήποι’ … και ο ‘Ε-τεμέν-αν-κι’, ο διάσημος Πύργος της Βαβέλ …

“Η τεχνική διάστρωσης πλίνθων που περιγράφεται στη Βίβλο ότι χρησιμοποιήθηκε για το χτίσιμο του Πύργου της Βαβέλ ανταποκρίνεται πλήρως στα ευρήματα των αρχαιολόγων. Όπως επιβεβαίωσαν οι έρευνες, στην πραγματικότητα για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν μόνο ασφαλτωμένοι πλίνθοι, ιδιαίτερα για τα θεμέλια. Αυτό ήταν εντελώς απαραίτητο για την ασφάλεια του οικοδομήματος σύμφωνα με τους κανόνες δόμησης … Τα θεμέλια και η λιθοδομή γίνονταν στεγανά, και ανθεκτικά στην υγρασία με άσφαλτο … Επτά επίπεδα, ‘επτά τετράγωνα’, υψώνονταν το ένα πάνω απ’ το άλλο. Μία μικρή πλάκα που ανήκε σε έναν αρχιτέκτονα βρέθηκε στο ναό και αναφέρει ρητά ότι το μήκος, το πλάτος και το ύψος ήταν ίσα … Το μήκος των πλευρών στη βάση είναι μάλλον μεγαλύτερο από 290 πόδια (88,5 μέτρα). Οι αρχαιολόγοι το μέτρησαν 295 πόδια (90 μέτρα). Σύμφωνα μ’ αυτό ο πύργος πρέπει να είχε ύψος 300 πόδια (91,5 μέτρα)” (The Bible as History, 1980, σσ. 302, 317-8).

Αυτό σημαίνει ότι ο πύργος υψωνόταν σε ύψος όσο ένα κτίριο 30 ορόφων.

Παραπέρα έρευνα έχει αποκαλύψει ότι ο αρχικός πύργος καταστράφηκε, και ότι στην ίδια τοποθεσία αναγέρθηκε ένας παρόμοιος πύργος την εποχή του Ναβουχοδονόσορ.

Ο D.J.Wiseman, καθηγητής της Ασσυριολογίας, εξηγεί: “Ο πύργος καταστράφηκε σοβαρά στον πόλεμο του 652-648 π.Χ. αλλά αποκαταστάθηκε πάλι από τον Ναβουχοδονόσορ τον Β΄ (605-562 π.Χ.). Ήταν αυτό το κτίριο, μέρος του οποίου ανακαλύφθηκε από τον Koldewey το 1899, το οποίο περιγράφτηκε από τον Ηρόδοτο στη διάρκεια της επίσκεψής του περί το 460 π.Χ. … Το επίπεδο της βάσης [του μεταγενέστερου πύργου] είχε διαστάσεις 90×90 μέτρα και ύψος 33 μέτρα … Το ζιγκουράτ [ιερός πύργος] στη Βαβυλώνα κατεδαφίστηκε από τον Ξέρξη το 472 π.Χ., και αν και ο Αλέξανδρος καθάρισε τα μπάζα πριν από την αποκατάστασή που προγραμμάτιζε, αυτή ματαιώθηκε με το θάνατό του. Στη συνέχεια, οι πλίνθοι αφαιρέθηκαν από τους ντόπιους, και σήμερα η τοποθεσία του Ετεμενάνκι είναι ένας λάκκος τόσου βάθους όσου ύψους είχε η αρχική κατασκευή” (New Bible Dictionary, 1982, σ. 111).

Οι ιεροί πύργοι ήταν συνηθισμένοι στη Μεσοποταμία. Μέχρι τώρα, έχουν βρεθεί τα ερείπια 35 τέτοιων κατασκευών. Ο πρώτος που βρέθηκε ήταν εκείνος στη Βαβέλ.

Ο Αβραάμ και η πόλη της Ουρ

“Ο Θάρα πήρε το γιο του τον Άβραμ, τον εγγονό του το Λωτ,…..και τους οδήγησε έξω από την Ουρ των Χαλδαίων, για να πάνε στη Χαναάν” (Γένεση 11:31).

  Έναν αιώνα πριν, ο Γερμανός φιλελεύθερος κριτικός Theodor Noldeke αμφισβήτησε την ιστορική ύπαρξη του Αβραάμ και της «Ουρ των Χαλδαίων». Αυτός, μαζί με άλλους, θεώρησε τη διήγηση της Γένεσης για τον Αβραάμ και τους απογόνους του, ως φανταστική. Όμως ο 20ος αιώνας έφερε στο φως έναν πολύ μεγάλο αριθμό αποδείξεων που υποστηρίζει την βιβλική αναφορά για τον Αβραάμ.

     Το 1922 ο Leonard Woolley ανέσκαψε εντελώς την πόλη της Ουρ στο νότιο Ιράκ και ανακάλυψε ότι ήταν μια ακμάζουσα μητρόπολη γύρω στο 2000 π.Χ., ακριβώς τον καιρό του Αβραάμ. Βασισμένος στα ευρήματά του ο Woolley σχεδίασε έναν χάρτη της πόλης, που έδειχνε τις τακτικές λεωφόρους της και έφτιαξε σχέδια των ευρύχωρων κατοικιών με εσωτερικά μπάνια. Σχολικές τάξεις ανασκάφηκαν οι οποίες παρέδωσαν πλάκες των παιδιών με μαθήματα πάνω στη γραμματική και την αριθμητική, ακόμα ορατά. Επιπρόσθετα, διαφορετικές μορφές του ονόματος Αβραάμ βρέθηκαν, που χρονολογούνταν έναν αιώνα ή δύο μετά τον θάνατό του.

  Η International Standard Bible Encyclopedia, απορρίπτει την θεωρία του Noldeke πως ο Αβραάμ ήταν μια μυθική προσωπικότητα: « Από την αρχαιολογική απόδειξη είναι φανερό ότι ο Αβραάμ ήταν απόρροια ενός προχωρημένου πολιτισμού, και ήταν χαρακτηριστικός πατριάρχης της ανωτέρας τάξης των ημερών του:  Οι πράξεις του τοποθετούνται μέσα σε ένα υπόβαθρο μη-βιβλικού υλικού επιβεβαιωμένης γνησιότητας, κάνοντας αυτόν ένα αληθινό τέκνο της εποχής του που έφερε το ίδιο όνομα και διέσχισε την ίδια γενική περιοχή, όπως επίσης έζησε στις ίδιες πόλεις καθώς και οι σύγχρονοί του. Αυτός είναι με κάθε έννοια ένα γνήσιο πρόσωπο της Μέσης Εποχής του Χαλκού, και όχι μια τοποθέτηση σε παλαιότερη ημερομηνία από κάποια μεταγενέστερη Ισραηλινή ιστορική σκέψη, καθώς φαντάστηκαν μερικοί…» (τόμος 1, 1979, σελ. 17).

    «Εκείνο τον καιρό ξέσπασε πείνα στη Χαναάν και ο Άβραμ κατέβηκε στην Αίγυπτο για να μείνει εκεί, γιατί η πείνα ήταν μεγάλη» (Γένεση 12:10). «Πήραν ακόμη τα κοπάδια τους και όλη τους την περιουσία, που είχαν αποκτήσει στη Χαναάν, και ήρθαν στην Αίγυπτο, ο Ιακώβ μαζί με τους απογόνους του» (Γένεση 46:6).

  Πώς φαίνονταν οι βιβλικοί πατριάρχες και οι οικογένειές τους; Η Αγία Γραφή μιλάει για τον πλούτο του Αβραάμ σε βόδια και πρόβατα (Γένεση 12:16). Αργότερα μιλάει για τον φθόνο των αδελφών για τον πολύχρωμο χιτώνα που ο Ιακώβ έδωσε στον Ιωσήφ (Γένεση 37:3). Μας λέει σχετικά με τα πρόβατα και τα κατσίκια που ο Ιακώβ έξυπνα αναπαρήγαγε για να αποφύγει την κατάσχεσή τους από τον πεθερό του (Γένεση 30:33-43). Αναφέρονται μουσικά όργανα τέτοια, όπως η άρπα (Γένεση 31:27) και τέτοια όπλα όπως το τόξο και τα βέλη που χρησιμοποιούνταν για προστασία (Γένεση 27:3).  Ήταν όλα αυτά μόνο επινοήσεις και το προϊόν μύθων;

   Στην αρχή του 20ου αιώνα, μερικοί βασιλικοί τάφοι ανασκάφηκαν 150 μίλια νότια του Καΐρου. Εκεί σε έναν απΆ τους τοίχους υπάρχει μια όμορφη ζωγραφική παράσταση, που αργότερα χρονολογήθηκε το 1900 π.Χ., των Σημιτών που μπαίνανε στην Αίγυπτο για να πουλάνε τα εμπορεύματά τους. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά εικονίζονται, μερικοί με πολύχρωμη ενδυμασία. Αυτοί έχουν άρπες, τόξα και βέλη και λόγχες. Μαζί με αυτούς είναι κατσίκια για τροφή και γαϊδούρια για μεταφορά. Αυτή η παράσταση δείχνει ανθρώπους ίδιας καταγωγής όπως οι Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ να φοράνε τα ρούχα, να φροντίζουν για τον ίδιο τύπο ζώων και να χρησιμοποιούν εργαλεία όπως περιγράφονται στην Βιβλική αναφορά. Είναι μια εντυπωσιακή ανακάλυψη που υποστηρίζει την βιβλική περιγραφή για εκείνο τον καιρό, ακόμη και στην παραμικρότερη λεπτομέρεια.

Τα τεραφείμ του Λάβαν

Μερικοί έχουν σπαζοκεφαλιάσει πάνω στη βιβλική ιστορία της απελπισμένης προσπάθειας της Ραχήλ να κρύψει τούς οικιακούς θεούς του πατέρα της, διακινδυνεύοντας ακόμη και την ζωή της για να τους μεταφέρει μαζί της. Διαβάζουμε στη Γένεση 31:

« Τότε ο Ιακώβ ανέβασε τους γιους του και τις γυναίκες του στις καμήλες…Ο Λάβαν είχε πάει να κουρέψει τα πρόβατά του και η Ραχήλ επωφελήθηκε κι έκλεψε τα ειδώλια του πατέρα της….Μετά από τρεις μέρες ανάγγειλαν στο Λάβαν τον Αραμαίο ότι ο Ιακώβ είχε φύγει. Τότε αυτός πήρε μαζί του τους συγγενείς του και καταδίωξε τον Ιακώβ εφτά μέρες δρόμο και τον πρόφθασε στα βουνά της Γαλαάδ…Ο Λάβαν άρχισε να ρωτάει τον Ιακώβ: “Γιατί με ξεγέλασες και πήρες μαζί σου τις θυγατέρες μου, σαν να ήταν αιχμάλωτες πολέμου; …Τώρα λοιπόν έφυγες γιατί νοστάλγησες το σπίτι του πατέρα σου. Γιατί όμως έκλεψες τους θεούς μου;” Ο Ιακώβ αποκρίθηκε στον Λάβαν ΅Φοβήθηκα, και σκέφτηκα ότι θα μου έπαιρνες τις θυγατέρες σου. Αλλά εκείνος στον οποίο θα βρεις τους θεούς σου δεν θα ζήσει. Ψάξε εδώ μπροστά στους συγγενείς μας και ό,τι είναι δικό σου και το έχω εγώ, πάρΆ τοΆ. Αλλά ο Ιακώβ δεν ήξερε ότι η Ραχήλ ήταν που είχε κλέψει τους θεούς…Η Ραχήλ είχε πάρει τα ειδώλια, τα είχε βάλει κάτω από το σαμάρι της καμήλας και είχε καθήσει από πάνω. Ο Λάβαν έψαξε όλη τη σκηνή αλλά δε βρήκε τίποτα. Η Ραχήλ είπε στον πατέρα της: “Μη θυμώσεις κύριέ μου, που δεν μπορώ να σηκωθώ μπροστά σου, αλλά έχω την περίοδό μου» (εδάφια 17-35).

  Γιατί αυτά τα «οικιακά ειδώλια» ήταν τόσο σημαντικά; Η αρχαιολογική απόδειξη αποκαλύπτει την απάντηση. Πολλά από αυτά τα οικιακά είδωλα, καλούμενα τεραφείμ, έχουν βρεθεί στη Μέση Ανατολή. Στη δεκαετία του 1920, ανακαλύφθηκαν περισσότερες από 20.000 πλάκες, που τώρα λέγονται πλάκες Νούζι, στο βόρειο Ιράκ. Αυτές περιλάμβαναν πολλές πληροφορίες για το νόμο, τις εμπορικές συναλλαγές και τη θρησκεία, οι οποίες έριξαν φως στα έθιμα της εποχής του Αβραάμ.

     Τα τεραφείμ που αναφέρονται σαν οικιακοί θεοί, χρησιμοποιούνταν για να προσδιορίζουν την κληρονομιά και τους τίτλους των γιων μιας οικογένειας. Αν και οι λόγιοι αμφισβητούν πόσο οι πατριάρχες επηρεάζονταν από τέτοιες πρακτικές, η βιβλική αφήγηση ταιριάζει αυτή την εικόνα καλά. Καθαρά, η Ραχήλ ανησυχούσε να αφήσει αυτά τα είδωλα πίσω. Ο Λάβαν βεβαίως σκέφτηκε ότι είχαν μεγάλη σπουδαιότητα και ταξίδευσε με τους άλλους του γιους μερικές μέρες για να τα ξανααποκτήσει. Αυτές οι πράξεις εκ μέρους τους έχουν νόημα εάν τα τεραφείμ χρησιμοποιούνταν για να βοηθούν τους άλλους του γιους να επιβεβαιώνουν τα κληρονομικά τους δικαιώματα.

  Αυτά τα είδωλα επίσης χρησιμοποιούνταν για να φέρουν καλή τύχη και ακόμα για την επίκληση άλλων θεών. Μετά από μια άλλη συνάντηση με τον αληθινό Θεό, όταν ο Ιακώβ βρήκε ότι η Ραχήλ είχε κλέψει τα είδωλα, αυτός την υποχρέωσε να τα εγκαταλείψει. «Τότε ο Ιακώβ είπε στην οικογένειά του και σΆ όλους όσοι ήταν μαζί του: ΅Πετάξτε τους ξένους θεούς που βρίσκονται ανάμεσά μας…Ά» (Γένεση 35:2).

  Ξανά, η βιβλική αφήγηση ταιριάζει με την αρχαιολογική απόδειξη των εθίμων των ανθρώπων εκείνης της εποχής.

Ο Ιωσηφ στην Αιγυπτο

«…Οι Ισμαηλίτες έφεραν τον Ιωσήφ στην Αίγυπτο» (Γένεση 39:1).

   Ίσως κάποιος αναγνωρίσει ότι αυτά τα ευρήματα ταιριάζουν με τον Αβραάμ και τους απογόνους του στη Μεσοποταμία και την Χαναάν, αλλά τα επιβεβαιώνει η άφθονη αρχαιολογική απόδειξη της Αιγυπτιακής ζωής και του πολιτισμού;

  Η Αγία Γραφή μιλάει για τον νεαρό Ιωσήφ που πουλήθηκε δούλος και πάρθηκε στην Αίγυπτο ως ένας νέος άνδρας. Εάν αυτή η αφήγηση δεν είναι τίποτα περισσότερο από μύθος, βεβαίως η βιβλική ιστορία θα μπορούσε εύκολα να απορριφθεί, επειδή πολύ περισσότερο είναι γνωστό από την Αιγυπτιακή ιστορία και πολιτισμό, παρά για οποιοδήποτε άλλο πολιτισμό της Μέσης Ανατολής εκείνης της εποχής. Οι Αιγύπτιοι άφησαν πολλά μνημεία, και οι τοίχοι των τάφων τους είναι γεμάτοι εικόνες και γραπτά της καθημερινής τους ζωής. Χάραξαν σε πέτρα πολύ από την ιστορία τους. Εάν η βιβλική ιστορία είναι ψευδής, δεν θα πρέπει να είναι δύσκολο να εκτεθεί σαν μια απάτη, επειδή βεβαίως οι λεπτομέρειες στην αφήγηση θα ανακαλύπτονταν να είναι εκτός πραγματικότητας.

  Κι όμως, η βιβλική αφήγηση ταιριάζει. Στην Αίγυπτο ο Ιωσήφ κατέληξε ως ένας σκλάβος στο σπίτι ενός σπουδαίου αξιωματούχου. Η γυναίκα του Πετεφρή προσπάθησε να αποπλανήσει τον Ιωσήφ. Όταν αυτός έφυγε από αυτήν, ψευδώς κατηγορήθηκε από αυτή, και ρίχτηκε στη φυλακή. Αυτά τα στοιχεία όλα, αντανακλούν Αιγυπτιακά έθιμα καθώς περιγράφονται στα μνημεία – η αφθονία Σημιτών σκλάβων και ιστορίες για επιπόλαιες Αιγύπτιες συζύγους. Λέει μια εγκυκλοπαίδεια: «Οι Αιγυπτιακές πηγές δείχνουν ότι μαζί στην γραπτή φιλολογία και στη καθημερινή ζωή μερικές άλλες Αιγύπτιες σύζυγοι, δεν ήταν καλύτερες από τη γυναίκα του Πετεφρή» (The International Standard Bible Encyclopedia, τόμ.2, σελ.1128).

   Όταν ο Θεός επέμβηκε και ο Ιωσήφ ερμήνευσε το όνειρο του Φαραώ (η φιλολογία εκείνης της εποχής δείχνει ότι η ερμηνεία ονείρων ήταν μια συνηθισμένη πρακτική) , τοποθετήθηκε δεύτερος στην εξουσία μετά τον Φαραώ.

   Ο Αιγύπτιος άρχοντας έκανε την εξής φιλοφρόνηση σε αυτόν: « Αφού ο Θεός σε έκανε να τα ξέρεις όλα αυτά, δεν υπάρχει κανένας άλλος τόσο συνετός και σοφός, όπως εσύ. Εσύ θα προΐστασαι στο ανάκτορό μου και όλος ο λαός μου θα υπακούει στις διαταγές σου. Μόνον ως προς το θρόνο θα είμαι ανώτερός σου. Σ εσένα, του είπε, παραδίδω την εξουσία πάνω σε όλη την Αίγυπτο. Μ αυτά τα λόγια ο Φαραώ έβγαλε από το χέρι του το δαχτυλίδι με το σφραγιδόλιθό του και το πέρασε στο χέρι του Ιωσήφ, τον έντυσε με λινή φορεσιά, και του έβαλε τη χρυσή αλυσίδα στο λαιμό του. Τον ανέβασε στο δεύτερο μετά το δικό του άρμα, και οι προπορευόμενοι αξιωματούχοι φώναζαν: ΅Γονατίστε! Έτσι ο Φαραώ έδωσε στον Ιωσήφ εξουσία πάνω σε όλη την Αίγυπτο» (Γένεση 41:39-43).

  Σε έναν απ τους τείχους σε έναν βασιλικό Αιγυπτιακό τάφο υπάρχει μια όμορφη χαρακτική που δείχνει την τελετή εγκατάστασης ενός νέου πρωθυπουργού. Ο αξιωματούχος είναι ντυμένος με λινό ένδυμα και φοράει μια χρυσή αλυσίδα στον λαιμό του. Καθώς ο Werner Keller υποστηρίζει:

«Η προαγωγή του Ιωσήφ σε αντιβασιλέα της Αιγύπτου αποδίδεται από τη Βίβλο με όλη την πιστότητα του εθιμοτυπικού πρωτοκόλλου. Τον περιέβαλλαν με τα διακριτικά του υψηλού του αξιώματος, πήρε το δαχτυλίδι, τη σφραγίδα του Φαραώ, ένα ακριβό λινό ένδυμα και μια χρυσή αλυσσίδα (Γέν. 41:42). Κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο, οι Αιγύπτιοι καλλιτέχνες έχουν παραστήσει αυτή την επίσημη τελετή σε τοιχογραφίες και ανάγλυφα.  Σαν αντιβασιλέας, ο Ιωσήφ ανέβαινε στην «δεύτερη άμαξα» του Φαραώ (Γέν. 41:43). Αυτό υπονοεί την εποχή των Υξώς. Πρώτοι, οι ηγεμόνες ξένων χωρών έφεραν στην Αίγυπτο τα γρήγορα πολεμικά άρματα…Πριν απ’ αυτούς, κάτι τέτοιο δεν συνηθιζόταν στο Νείλο. Η άμαξα των τελετών, ζεμένη με θαυμάσια άλογα, ήταν η Ρολς-Ρόϋς της εποχής για τους κυβερνώντες. Η πρώτη άμαξα ανήκε στον ηγεμόνα, στη «δεύτερη άμαξα» έπαιρνε θέση ο πρωθυπουργός (αντιβασιλεύς) του κράτους» (Η ΒΙΒΛΟΣ ΩΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ σελ.128-129).

  Από αυτή τη σύντομη ανασκόπηση μπορούμε να δούμε ένα μέρος από το φως που η αρχαιολογία έχει ρίξει πάνω στην βιβλικά αναφορά. Αν και οι αμφισβητίες πάντα θα χλευάζουν την αλήθεια του Λόγου του Θεού –επειδή ο θεϊκός δρόμος της ζωής και οι νόμοι Του δεν είναι εύκολο να τηρηθούν- όλο και λιγότεροι τώρα αμφιβάλλουν την ιστορική βάση της Αγίας Γραφής. 

  Τέτοιες ανακαλύψεις συνεχίζουν να επιβεβαιώνουν την θεϊκή έμπνευση του Λόγου του Θεού. Καθώς ο Παύλος λέει: «Ό,τι βρίσκεται στη Γραφή είναι εμπνευσμένο από το Πνεύμα του Θεού κι είναι ωφέλιμο για τη διδασκαλία της αλήθειας, για τον έλεγχο της πλάνης, για τη διόρθωση των λαθών, για τη διαπαιδαγώγηση σε μια ζωή όπως τη θέλει ο Θεός˙ έτσι ο άνθρωπος του Θεού θα είναι τέλειος και καταρτισμένος για κάθε καλό έργο» (Β Τιμόθεον 3: 16-17).

Μετάφραση από το περιοδικό The Good News – Σεπτ/Οκτ 1996 και Νοέμβριος/Δεκέμβριος 1996. Τίτλος πρωτότυπου: Archaeology and Genesis: What Does the Record Show?

Μario Seiglie

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *